رابطه جنسي

ازدواج‌هایی تحت عنوان ازدواج‌های به وصال نرسیده وجود دارند که مشکل عمده بسیاری از زوج‌های جوان و تازه‌ازدواج‌کرده را تشکیل می‌دهد. به عنوان نمونه، مقاربت دردناک یکی از شکایات شایع خانم‌هایی است که در اوایل ازدواج‌شان به متخصصان زنان و زایمان مراجعه می‌کنند و استرس و ترس نیز به این مشکل افزوده می‌شود و در بسیاری از موارد، ازدواج به‌وصال‌نرسیده را سبب می‌شود و گاهی نیز از بین رفتن میل جنسی، ناباروری و افسردگی را در پی دارد.

اولین بار، بالینت در سال ۱۹۶۱ در مقاله‌ای تحت عنوان «بخش دیگر طب» به «ازدواج به وصال نرسیده» (ucm) اشاره کرد و از آن زمان تاکنون موارد زیادی در سراسر جهان گزارش شده است. «ازدواج به وصال نرسیده» به ازدواجی‌ گفته می‌شود که در آن، زوجین تا مدت‌ها بعد از ازدواج نمی‌توانند رابطه جنسی برقرار کنند. در بررسی‌های انجام‌شده در ایران، مهم‌ترین علل روانی «ازدواج به وصال نرسیده» در زنان را ترس از رابطه زناشویی، نگرش ناخوشایند یا بی‌تفاوتی نسبت به مسایل جنسی و نگرش ناخوشایند نسبت به همسر و در مردان، اضطراب عملکرد جنسی و انزال زودرس هستند.

مطالعه‌ای روی ۲۰۰ ازدواج به وصال نرسیده در کرمانشاه، مهم‌ترین عامل را وجود فشار اجتماعی شدید روی زوج‌ جوان (دارای روابط اجتماعی محدود پیش از ازدواج) برای انجام رابطه زناشویی در اسرع وقت دانسته است. این اختلال در صورت عدم درمان مناسب، ناباروری و در موارد بسیاری طلاق را به دنبال دارد.

معرفی یک مورد از مبتلایان به این اختلال
زوج مورد مطالعه ساکن شهر تهران بودند. خانم ۲۳ ساله، دارای تحصیلات دیپلم، خانه‌دار و آقا ۲۹ ساله دارای تحصیلات راهنمایی و راننده تاکسی بود. ازدواج آنها ازدواج فامیلی بودندودر نخستین مراجعه به مرکز درمانی، ۷ سال از ازدواج آنها می‌گذشت و طی این مدت زوج هیچ‌گاه رابطه زناشویی نداشتند. مشکل اصلی زوج در بدو مراجعه، نداشتن فرزند و ناباروری عنوان شد و به این منظور خانم به کلینیک زنان و آقا به کلینیک آندرولوژی (آندرولوژی یک تخصص طبی است که به سلامت مردان، به خصوص مشکلات تناسلی و ادراری آنها،( می‌پردازد) معرفی شدند.

در معاینات به عمل آمده از خانم توسط متخصص زنان مشکل خاصی گزارش نشد اما در معاینات آندرولوژی «ازدواج به وصال نرسیده»، پس از اخذ شرح‌ حال دقیق مشخص شد زوج تاکنون مقاربتی نداشته‌اند.اگرچه شوهر دچار انزال زودرس شدید بود و نیز در بررسی اسپرموگرام بیمار مشکلاتی در آنالیز اسپرم به چشم می‌خورد اما در نهایت زوج با تشخیص «ازدواج به وصال نرسیده» توسط متخصص آندرولوژی به روان‌پزشک معرفی شدند و موازی و همزمان با آن، درما‌ن‌های مربوط به عوامل مردانه نیز ادامه یافت. البته پیشنهاد برداشتن پرده بکارت نیز از طرف برخی متخصصان زنان به خانم ارائه شده بود که به علت عدم موافقت او انجام نشده بود.

در مطالعه بالینی و ارزیابی روان‌شناختی به عمل آمده آشکار شد که به علت اضطراب و ترس شدیدی که شوهر حین رابطه زناشویی پیدا می‌کند و علاوه بر آن، کمبود اطلاعات جنسی، این زوج تاکنون نتوانسته‌ بودند با هم رابطه‌‌ای برقرار کنند. آنها طی ۷ سال مراجعات پراکنده‌ای به پزشکان مختلف داشتند که هیچ‌یک مفید و موثر نبوده است؛ به خصوص که همواره هریک از زوجین به تنهایی مورد معاینه و درمان قرار گرفته‌اند؛ بدون اینکه شرح‌ حال دقیقی اخذ شود یا به روان‌پزشک ارجاع داده شوند. این اولین‌بار بود که در مرکز درمانی،‌ مشکل زوج تشخیص داده می‌شود.

در اولین مصاحبه روان‌پزشکی، زوجین خسته و ناامید به نظر می‌‌رسیدند. مرد مضطرب و افسرده و میل جنسی خود را از دست داده بود. زن نیز به علت سال‌ها درمان و معاینات مکرر توسط متخصصان زنان و نیز ثانویه به ترس همسرش دچار بی‌میلی جنسی شده، انگیزه درمانی و امید به موفقیت خود را از دست داده و تنها تمایل به داشتن فرزند منجر به مراجعه او شده بود.

در این مطالعه، یک تیم متشکل از متخصصان آندرولوژی، زنان و روان‌پزشکی در یک دوره ۳ ماهه همگام با هم به درمان زوج پرداختند و توانستند درمان ترکیبی تیمی، برگرفته از روش شاور و همکاران در درمان «ازدواج به وصال نرسیده» را که اولین بار در سال ۱۹۹۳ انجام شد را با موفقیت به انجام برسانند؛ درمانی که طی ۳ مرحله صورت گرفت.

درمان در ۳ مرحله
• مرحله اول: از آنجا که بی‌کفایتی جنسی اغلب ناشی از کمبود اطلاعات یا اطلاعات غلط و ترس عملکردی است در ابتدا آموزش ساده‌ای درباره کالبدشناسی و نحوه کارکرد اندام‌های تناسلی زن و مرد ارائه شد. همچنین به زوجین توصیه شد هریک جداگانه و به تنهایی در برابر آینه ایستاده و به تجسس اندام‌های تناسلی خود بپردازند. همچنین زوج در مراحل ابتدایی از اقدام به عمل نزدیکی منع شدند تا آموزش ببینند به تبادلات لذت جسمی بدون فشار برای انجام عمل جنسی بپردازند. در‌عین حال به آنها آموزش داده شد که چگونه ارتباط کلامی و غیرکلامی رضایت‌‌بخشی برقرار کنند.

• مرحله دوم: در این مرحله، تمرینات مربوط به تمرکز حسی آغاز شد. در اولین جلسه از این مرحله ابتدا به زوجین آموزش داده شد که چگونه به مرحله مقدماتی قبل از شروع رابطه جنسی بپردازند.

• مرحله سوم: در مرحله آخر به زوج اجازه داده شد که به ترتیب وضعیت‌های مختلفی را برای برقراری رابطه مورد نظر امتحان کنند؛ بدون اینکه ضرورتا مقاربت را به اتمام برسانند. در واقع در این جلسه زوج اعتماد به نفس پیدا می‌کنند که قادر و حاضر به نزدیکی باشند. سرانجام پس از ۳ ماه این زوج برای اولین بار موفق به نزدیکی کامل شدند.

البته این پایان کار نبود چون با ادامه درمان‌های آندرولوژی در نهایت در آذرماه ۱۳۸۵ زن به روش طبیعی باردار شد.حرف آخربا توجه به عدم آگاهی کافی جامعه درباره مسایل جنسی و نیز اضطراب عملکردی به عنوان عامل شایع ایجادکننده اختلال، به نظر می‌رسد آموزش روابط جنسی به عنوان بخشی از آموزش‌های پیش از ازدواج ضروری است.

البته ارائه این آموزش‌ها باید در سطوح مختلف، با صرف حوصله و زمان کافی و مبتنی برنیاز دختران و پسران صورت گیرد. از سوی دیگر بررسی جامع و همزمان زوج دارای مشکلات جنسی، توسط تیم تخصصی هماهنگ، موجب افزایش موفقیت درمان خواهد شد. ارزیابی اولیه زوج توسط مشاوران مشکلات جنسی، ارجاع به متخصصان آندرولوژی و زنان جهت بررسی علل جسمی موثر و درخواست انجام مشاوره‌های تکمیلی توسط آنها به عنوان نمونه با متخصصان غدد، داخلی، عفونی و… در اولین قدم لازم است. در ادامه بر مبنای اطلاعات به دست آمده، درمان مشکلات جسمی و روانی باید به صورت همزمان صورت پذیرد.
در این مورد میتونید با متخصصین کانون مشاوران ایران، مشاوره تلفنی/تخصصی داشته باشید
دفتر قیطریه:
۰۲۱-۲۲۶۸۹۵۵۸ خط ویژه

خب همینکه تونسته دو سال تحمل کنه باید ازش تشکر کنید … و به هر حال با این روال جدایی حتما اتفاق خواهد افتاد چون زمان زیادی گذشته و شما برای درمان خودتون اقدام نکردید
انقباض غيرارادي مهبل يا واژينيسم عبارت است از انقباض عضلات اطراف مهبل (ثلث خارجي واژن). اين واكنش كاملا غيرارادي و غير قابل كنترل بوده و مانع از دخول آلت تناسلي مرد و نزديكي و حتي ورود هر جسم خارجي حتي انگشت به مهبل مي شود. هر گونه تلاش براي دخول موجب دردهاي شديد مي شود. زنان مبتلا به واژينيسم ممكن است به صورت خود آگاه مايل به سکس و نزديكي باشند ولي ناخود آگاه مايلند مانع از ورود آلت تناسلي مرد به داخل بدنشان شوند.

انواع واژينيسم :
اوليه: كه هر گونه دخول براي اولين بار را غيرممكن مي سازد.
ثانويه: كه پس از دوران طولاني روابط جنسي بدون درد و معمولاً بعد از يك تجربه ناخوشايند جسمي يا رواني ايجاد مي شود. واژينيسم همراه با عدم خونريزي ماهيانه نشانه‌اي است بر مهبل بسيار تنگ كه در صورت تشخيص صحيح، به آساني قابل درمان است.

علل :
واژينيسم (هرچند اغلب علت رواني دارد) مي تواند علل گوناگون داشته باشد از جمله : عفونت مهبلي، عدم لزجي مهبل، پرده بكارت بسيار ضخيم در دهانه مهبل، زايمان، راديوتراپي به عنوان درمان سرطان دهانه رحم، فقدان آموزش جنسي، آموزش جنسي سختگيرانه، ترس شديد يا شرم از روابط جنسي، كثيف انگاشتن روابط جنسي. در برخي موارد درد يا پيش بيني درد در اولين آميزش (ممكن است اين پيش بيني صرفا توهمي بوده يا توسط ديگران ايجاد شده باشد) سبب واژينيسم مي‌شود. در برخي موارد نيز واژينيسم بازتاب نامطلوب بودن روابط است.

عواقب :
دردهاي مهبلي در حين دخول يا تلاش براي دخول نه تنها مانع هر گونه دخول مي‌شود بلكه منجر به دور باطلي مي گردد كه از ترس از درد و انقباض غيرارادي شروع و به درد شديد و عدم دخول ختم مي‌شود. واژينيسم در زنان ايجاد احساس عدم اعتماد به نفس، ناتواني، غير طبيعي بودن، و سرزنش خود مي كند. واژينيسم عواقب سنگيني بر تعادل زندگي جنسي و عاطفي زوجين دارد و نيز به علت عدم تحمل دخول هر نوع جسم خارجي آزمايش هاي پزشكي مربوط به بيماريهاي جنسي را ناممكن مي كند. واژينيسم در بسياري از فرهنگها تابو (نکوهش شده) محسوب مي شود. در حالي كه در صورت تشخيص به موقع، درمان آن در بيماران مشتاق به بهبودي امكان پذير است.

درمان :
آزمايش پزشكي (با حضور نزد متخصص زنان) به منظور تشخيص هر گونه ناهنجاري يا بيماري جسمي ضروري است. روند درمان واژينيسم يا واژينيسموس با پيچيدگي‌‌هاي خاص خود رو به رو است. از طرفي‌، پروسه درمان نيازمند تصحيح باورهاي غلطي است كه طي‌ ساليان دراز در ناخودآگاه شخص شكل گرفته و از طرف ديگر، شخص مي‌بايست با انجام تمرينات فيزيكي‌ مداوم، با اسپاسم (انقباض) عضلات مبارزه كند. بهترين راه براي پاك كردن باورهاي غلط، بالا بردن آگاهي خود درباره مسائل جنسي و پرهيز از خود سانسوري است. يك عامل مهم و بازدارنده درمان، اضطراب است. پيش بيني‌ درد در هنگام نزديكي‌ منجر به اضطراب مي شود، اضطراب حاصل شده نيز تمركز و آرامش مورد نياز براي غلبه بر اسپاسم عضلات را از بين برده و در نتيجه، شخص به دليل انقباض عضلات، دچار درد و سوزش غير قابل تحمل مي شود. يكي‌ از مواردي كه باعث كاهش اضطراب در زمان نزديكي‌ مي شود، تنفس صحيح است كه تاثير چشمگيري بر بازگشتن آرامش به شخص دارد.
مراجعه به روانشناس مجرب و متدين، بالا بردن آگاهي‌ جنسي‌، غلبه بر اضطراب و انجام تمرينات زير ميتوانند منجر به درمان كامل شوند.
دو تمرين در جهت درمان :
۱- تمرين مداوم انبساط و انقباض مهبل (Kegel exercises) : عضلاتي كه زن بايد منقبض كند، همان عضلاتي هستند كه در هنگام ادرار كردن، انقباض آنها باعث قطع ادرار مي شود. بايد عضلات براي چند ثانيه منقبض و سپس رها يا شل شوند. دفعات اول مي توان اين كار را در هنگام دفع ادرار انجام داد تا اين اطمينان ايجاد شود كه عضلات درستي را منقبض مي‌كند نه ساير عضلات شكمي را؛ بعد از اينكه از درست انجام دادن تمرين مطمئن شد، ديگر آن را در دستشويي انجام ندهد. اين تمرين را هر بار كه در طول روز يادش آمد انجام دهد، هر بار ۲۰ انقباض. فراموش نكند كه بعد از هر بار انقباض، عضلات را براي چند ثانيه شل نمايد.
۲- بعد از چند روز كه تمرين انبساط و انقباض‌ را مرتبا انجام داد، تلاش كند كه يك انگشت خود را وارد واژن كند. در ابتدا ممكن است اين كار باعث سوزش بشود، اما نااميد نشود، با تمرين مداوم، ميتواند اين كار را انجام دهد. به مرور زمان تلاش كند دو انگشت و سپس سه انگشت را وارد واژن كند. براي اين تمرين ناخن‌هايش را بگيرد و از ژل مناسب روان كننده (lubricant) استفاده كند. انگشت‌ها بايد تا عمق ۵ الي‌ ۶ سانتيمتر وارد واژن شوند. همچنين سعي‌ كند انگشت‌ها را براي مدتي مثلا ۳۰ دقيقه در واژن نگاه دارد ، به اين ترتيب عضلات واژن ورزيده خواهند شد.
نكته بسیار مهم :
دقت كنيد اين عمل نبايد به مرحله تحريك جنسي برسد كه خودارضايي، گناه بوده و تبعات معنوي، جسمي و رواني زيادي خواهد داشت. اگر زن احتمال بروز اين مشكل را مي‌دهد مي‌تواند از همسرش در اين تمرين كمك بگيرد تا اگر به تحريك جنسي انجاميد، گناه محسوب نشود.
به چند دليل، مناسب است زن اين تمرین را انجام دهد :
ميتواند انقباض و انبساط عضلات را دور انگشت‌ها حس كند و مطمئن شود كه عضلات درستي‌ را منقبض و منبسط مي‌كند. همچنين با اين تمرين ميتواند به وجود جسمي‌ خارجي‌ در واژن عادت كند. انگشت‌ها به اين دليل وسيله خوبي‌ براي اين تمرين هستند كه در صورت احساس كوچكترين درد يا سوزش مي توان آنها را به راحتي‌ خارج كند. بسياري از خانم‌ها اين تمرين را در وان حمام انجام مي دهند چرا كه آب به صورت يك روان كننده طبيعي‌، به آنها كمك مي كند.
در صورت امكان، اين تمرين را هر روز انجام دهد. اگر بعضي‌ روزها تعداد انگشت كمتري را – در مقايسه با ساير روزها- توانست وارد كند، نااميد نشود، اين كاملا نرمال است. اگر هم ديد كه نمي تواند انگشت‌ها را به اندازه كافي‌ وارد كند، تمرين انقباض را باز هم انجام بدهد. وقتي‌ عضلات را شل كند مي تواند انگشت‌ها را تا عمق بيشتري در واژن وارد كند. تعداد زيادي از مبتلايان به واژينيسم قادر به لمس سطوح خارجي‌ واژن نيستند، به اين ترتيب فرو كردن انگشت و ادامه تمرين منتفي مي شود. اولين مرحله براي اين افراد تمرين لمس سطوح خارجي‌ است. حتي مي توانند اين كار را با استفاده از بي حس كننده انجام دهند. بعد از مدتي‌ كه اين مشكل برطرف شد، به تدريج تلاش كنند تا انگشتشان را وارد واژن كنند و به مرور مراحل بالا را اجرا نمايند.
يكي از نكات درماني بسيار مهم كه مورد اشاره و تأكيد دين نيز هست، آماده سازي عاطفي- جنسي زن توسط شوهر قبل از رابطه جنسي است. اين آماده سازي ضمن اينكه از اضطراب و هراس مخرب زن به شدت مي‌كاهد، فاصله رسيدن به ارگاسم را در زوجين كاهش مي‌دهد.
بهتر است كه همسرتان در جريان درمان شما چه توسط راهكارهاي ارائه شده و چه توسط روانشناس باشند و از روند درمان آگاه بوده و نظارت داشته باشند.
در این مورد میتونید با متخصصین کانون مشاوران ایران، مشاوره تلفنی/تخصصی داشته باشید
دفتر قیطریه:
۰۲۱-۲۲۶۸۹۵۵۸ خط ویژه